Yumurta ve Sperm Dondurma

Fertilite koruma kararı, genellikle tıbbi bir zorunluluk veya ilerleyen yaşın getirdiği biyolojik riskleri minimize etme isteğinden kaynaklanır.

1. Tıbbi Nedenler

• Kanser Tedavileri: Kemoterapi ve radyoterapi gibi tedaviler, yumurtalık ve testis fonksiyonlarına kalıcı zarar verebilir. Tedaviye başlamadan önce üreme hücrelerinin dondurulması zorunludur.

• Cerrahi Girişimler: Yumurtalıkların cerrahi olarak çıkarılmasını (örn. şiddetli endometriozis, büyük kistler) gerektiren durumlardan önce yumurta dondurma.

• Erken Menopoz Riski: Ailede erken menopoz öyküsü olan veya yumurtalık rezervi düşmeye başlamış genç kadınlar.

• Otoimmün Hastalıklar: Üreme organlarını etkileyebilecek ciddi otoimmün hastalıkların ilaç tedavisi öncesi.

2. Sosyal Nedenler (Yumurta Dondurma)

• İleri Yaş Planlaması: Günümüz sosyal ve kariyer koşulları nedeniyle gebeliği erteleyen kadınlar, yumurta kalitesi ve sayısının kritik düşüş yaşayacağı 30’lu yaşların ortasından itibaren dondurma seçeneğini değerlendirebilir.

İşlem Süreçleri

1. Yumurta Dondurma

• Uyarı Süreci: Kadına, Tüp Bebek tedavisindekine benzer şekilde, bir döngüde birden fazla yumurta geliştirmek amacıyla hormon ilaçları verilir. Bu süreç ultrason ile yakından takip edilir.

• Toplama: Yumurtalar yeterli olgunluğa ulaştığında, anestezi altında, vajinal yolla toplanır.

• Vitrifikasyon: Toplanan yumurtalar, yüksek hızlı dondurma tekniği olan vitrifikasyon ile dondurularak sıvı nitrojende saklanır. Bu yöntem, hücre içi buz kristali oluşumunu engelleyerek hücre hasarını en aza indirir.

2. Sperm Dondurma

• Örnek Alımı: Erkek partnerden mastürbasyon yoluyla sperm örneği alınır. Cinsel fonksiyon bozukluğu olanlarda cerrahi yöntemlerle de sperm elde edilebilir.

• Dondurma: Sperm örnekleri, özel koruyucu sıvılar (kriyoprotektanlar) eklenerek payetlere bölünür ve sıvı nitrojende saklanır.

İleride Kullanım ve Başarı

Dondurulmuş yumurta ve spermler, yasal saklama süreleri boyunca korunur. Hastalar, gelecekte çocuk sahibi olmak istediklerinde, dondurulmuş hücreler çözülerek Tüp Bebek (IVF/ICSI) işlemlerinde kullanılır. Vitrifikasyon tekniği sayesinde çözülen hücrelerin hayatta kalma oranı oldukça yüksektir.

Prof. Dr. Melahat Atasever, doğurganlık koruma süreçlerinde, hastaların mevcut sağlık durumunu ve gelecekteki üreme hedeflerini göz önünde bulundurarak en uygun ve güvenilir kriyoprezervasyon stratejisini belirler.