Kürtaj

Kürtaj Nedir?

Kürtaj, tıp dilinde ‘gebelik terminasyonu’ ya da ‘abortus’ olarak adlandırılan; rahim (uterus) içindeki gebelik dokusunun cerrahi ya da ilaçla uzaklaştırılması işlemidir. İstemli gebelik sonlandırmanın yanı sıra eksik düşük, tamamlanmamış düşük, ölü gebelik ve hidatidiform mol gibi patolojik durumlarda da tıbbi gereklilik olarak uygulanmaktadır. Kürtaj kelimesi Latince ‘curettage’dan, yani kaşıkla kazıma anlamından gelmektedir; ancak günümüzde bu tekniğin yerini çok daha az travmatik olan vakum aspirasyon yöntemleri almıştır.

Kürtaj, yalnızca gebeliği sonlandırmak amacıyla değil, rahim içi patolojilerin tanısında ve tedavisinde de kullanılmaktadır. Rahim içinden doku örneği alınması (diagnostik kürtaj), polip çıkarılması ve düşük sonrası rahim temizliği bu uygulamalar arasında sayılabilir. Prof. Dr. Melahat Atasever, Ankara’da her iki amaç için de deneyimli ve etik bir yaklaşımla hizmet vermektedir.

Günümüzde kürtaj işlemleri; vakumlu aspirasyon, dilatasyon ve küretaj (D&C) ile medikal (ilaçla) kürtaj olmak üzere üç temel yöntemle gerçekleştirilmektedir. Hangi yöntemin uygulanacağı; gebeliğin haftasına, annenin sağlık durumuna ve klinik koşullara göre belirlenmektedir.

Kürtaj, jinekolojide farklı amaçlarla gerçekleştirilen cerrahi bir prosedürdür:

1. Gebeliğin Sonlandırılması

• Türk Medeni Kanunu’na göre, evli çiftlerde eş rızası, evli olmayanlarda kişinin kendi rızası ile 10. gebelik haftasına kadar isteğe bağlı olarak gebelik sonlandırma işlemi yapılır.

2. Tanısal ve Tedavi Amaçlı Kürtaj

• Dışarı Atılamayan Düşük Kalıntıları: Düşük veya missed abortus (fark edilmeyen düşük) sonrası rahim içinde kalan dokuların temizlenmesi.

• Anormal Rahim Kanamaları: Tanısal amaçlı olarak rahim iç zarından (endometrium) örnek alınması (Endometrial Biyopsi).

• Polip ve Aşırı Kalınlaşma (Endometrial Hiperplazi): Rahim içi poliplerin çıkarılması veya kanser şüphesi olan durumlarda endometriumun temizlenmesi.

Uygulama Yöntemi: Vakumlu Aspirasyon (MVA)

Günümüzde kürtaj işlemlerinde, geleneksel küretaj yöntemine göre daha güvenli ve daha az komplikasyon riski taşıyan Vakumlu Aspirasyon (MVA) yöntemi tercih edilmektedir. Vakumlu aspirasyon, günümüzde standart cerrahi kürtaj yöntemi olarak kabul görmektedir. Manuel vakum aspirasyon (MVA) ya da elektrik vakum aspirasyon (EVA) olarak iki şekilde uygulanmaktadır. Rahim ağzı dilate edildikten sonra ince bir kanül yardımıyla gebelik dokusu negatif basınç uygulanarak aspire edilmektedir. İşlem genellikle 5-15 dakika sürmekte ve komplikasyon oranı çok düşük kalmaktadır. Gebeliğin 6. ile 14. haftası arasında yaygın olarak kullanılmaktadır.

• İşlem: İşlem öncesinde hastaya genellikle genel anestezi uygulanır, bu sayede işlem sırasında hasta ağrı hissetmez. Rahim ağzı dilatasyon (genişletme) sonrası rahim içine ince bir kanül (boru) yerleştirilir ve negatif basınçla (vakum) rahim içindeki doku nazikçe aspire edilir.

• Avantaj: Vakumlu aspirasyon, rahmin duvarına zarar verme riskini minimuma indirir, kanama ve enfeksiyon riskini düşürür ve iyileşme süreci çok daha kısadır.

Dilatasyon ve Küretaj (D&C)

Dilatasyon ve küretaj yönteminde rahim ağzı genişletildikten sonra küret adı verilen kaşık şekilli aletlerle rahim iç duvarı sıyrılarak temizlenmektedir. Eksik düşük, diagnostik amaçlı küretaj ve hidatidiform mol vakalarında sık tercih edilmektedir. Vakum aspirasyona kıyasla daha invazif bir yöntem olması nedeniyle günümüzde kullanımı belirli endikasyonlarla sınırlı kalmaktadır.

Medikal (İlaçla) Kürtaj

Medikal kürtajda önce antiprogesteron etkili mifepriston oral olarak verilmekte, 24-48 saat sonra misoprostol uygulanmaktadır. Bu ilaç kombinasyonu rahim kasılmalarını tetikleyerek gebelik dokusunun vücuttan atılmasını sağlar. Genellikle ilk 7-9 haftaya kadar olan gebeliklerde tercih edilmekte olup başarı oranı yaklaşık yüzde doksanbeştir. Yöntem bazı vakalarda evde de uygulanabilmekte; klinikte takip zorunlu değildir ancak önerilmektedir.

Kürtaj Nasıl Yapılır? İşlem Aşamaları

Kürtaj Öncesi Hazırlık ve Değerlendirme

Kürtaj öncesinde Prof. Dr. Melahat Atasever kapsamlı bir ön değerlendirme gerçekleştirmektedir. Ultrasonografi ile gebeliğin haftası doğrulanmakta, intrauterin yerleşimi teyit edilmekte ve ektopik gebelik olasılığı ekarte edilmektedir. Kan grubu, Rh faktörü ve hemoglobin düzeyi belirlenmektedir. Rh negatif hastalara anti-D immünoglobulini profilaktik olarak uygulanmaktadır. Aktif vajinal enfeksiyon varsa önce antibiyotik tedavisi verilmektedir.

Anestezi Seçimi

Kürtaj işleminde genel anestezi, sedasyon (bilinçli sedasyon) ya da lokal anestezi uygulanabilmektedir. Genel anestezi tam bir bilinç kaybı sağlarken sedasyon hastanın sakinleştirildiği ancak yanıt verebildiği bir durum sunar. Lokal anestezide yalnızca servikal bölge uyuşturulmaktadır. Anestezi seçimi; hastanın tercihi, gebelik haftası, genel sağlık durumu ve hekimin değerlendirmesiyle birlikte kararlaştırılmaktadır.

İşlem Süreci

Hasta muayene masasına yatırıldıktan sonra vajinaya spekulum yerleştirilerek serviks görünür hale getirilmektedir. Gerekirse rahim ağzı dilate edilmektedir. Vakum aspirasyon yönteminde ince bir kanül rahim içine yerleştirilmekte ve gebelik dokusu aspire edilmektedir. Tüm işlem ortalama 10-15 dakika sürmektedir. İşlem tamamlandıktan sonra hasta kısa bir gözlem süresinin ardından taburcu edilmektedir. Çoğu hasta aynı gün kliniği terk edebilmektedir.

Kürtaj Sonrası İyileşme ve Takip

Hastanede Kalış: İşlem genellikle 15-30 dakika sürer ve hasta birkaç saatlik gözlem sonrası aynı gün taburcu edilir.

İyileşme: Birkaç gün hafif kanama ve adet sancısına benzer ağrılar normaldir. Yaklaşık 1 hafta cinsel ilişki ve havuza girmek gibi aktivitelerden kaçınılması önerilir.

Takip: İşlemden sonra rahim içindeki temizliğin kontrolü ve olası komplikasyonların erken tespiti için kontrol muayenesi yapılır.

Prof. Dr. Melahat Atasever, gebelik sonlandırma veya tedavi amaçlı tüm kürtaj işlemlerinde hastaya özel psikolojik destek sağlamayı ve yasal prosedürlere tam uyum göstermeyi esas alır.

Klinikte randevu almak için telefon ya da online sistem üzerinden iletişime geçebilirsiniz. İlk muayenede gebelik haftanız ultrasonla doğrulanacak, yasal belgeler düzenlenecek ve size özel tedavi planı oluşturulacaktır. Tüm süreç hasta mahremiyetine ve etik değerlere tam uyumla yürütülmektedir.