Polikistik Over Sendromu (PCOS)

PCOS tanısı, genellikle Rotterdam kriterleri adı verilen üç temel bulgudan en az ikisinin bulunmasıyla konulur.

Başlıca Belirtiler:

• Adet Düzensizlikleri: Seyrek adet görme, adet görememe (amenore) veya uzun aralıklarla (35 günden fazla) adet görme.

• Androjen Yüksekliği Belirtileri: Vücutta aşırı tüylenme (hirsutizm), sivilce (akne) veya saç dökülmesi.

• Polikistik Görünüm: Ultrasonografi ile yumurtalıklarda çok sayıda küçük kistin (folikül) saptanması.

Kapsamlı Tanı Süreci

PCOS’un yönetimi uzun soluklu bir süreç olduğu için doğru tanı kritik önem taşır.

1. Hormonal Değerlendirme: Kan testleri ile androjen seviyeleri, FSH, LH, prolaktin ve tiroid hormonları incelenir.

2. Metabolik İnceleme: İnsülin direnci ve glukoz metabolizması testleri yapılır.

3. Transvajinal Ultrasonografi: Yumurtalıkların boyutu ve polikistik görünümü (genellikle 12 veya daha fazla küçük folikül) değerlendirilir.

Tedavi ve Yönetim Yaklaşımları

PCOS tedavisi, hastanın öncelikli şikayetine (kısırlık, aşırı tüylenme veya adet düzensizliği) ve uzun vadeli sağlık risklerine odaklanılarak planlanır.

1. Yaşam Tarzı Yönetimi (Temel Tedavi)

PCOS’lu hastalarda insülin direncini kırmak ve kilo kontrolünü sağlamak en önemli adımdır. Uzman diyetisyenler ve hekim gözetiminde sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, hormonal dengenin düzelmesine yardımcı olur.

2. Medikal Tedavi

• Adet Düzenlemesi: Adet döngüsünü düzenlemek ve rahim kanseri riskini azaltmak için doğum kontrol hapları kullanılabilir.

• Tüylenme ve Akne Tedavisi: Androjen etkisini bloke eden ilaçlar reçete edilebilir.

• İnsülin Direnci Tedavisi: Metformin gibi insülin duyarlılığını artıran ilaçlar kullanılabilir.

3. İnfertilite Tedavisi (Çocuk İsteği Olanlar İçin)

PCOS, en sık yumurtlama sorunlarına yol açtığı için kısırlık tedavisinde aşağıdaki yollar izlenir:

• Ovulasyon İndüksiyonu (Yumurtlama Tetikleme): İlaçlarla yumurtlamanın sağlanması.

• Aşılama (IUI): Yumurtlama tetiklenmesini takiben hazırlanan spermlerin rahim içine verilmesi.

• Tüp Bebek (IVF): Diğer yöntemlerle sonuç alınamadığında, en yüksek başarı oranını sunan tüp bebek tedavisine geçilmesi.